روایت کامل
تازه دورۀ ریاستجمهوری خاتمی تمام شده بود که نتایج کنکور ۱۳۸۴ آمد. فکر میکردم اگر ایران به همسایههای پولدار اما بدآبوهوای شمالی و جنوبیاش محصولات کشاورزی صادر کند، هم روابط حسنه خواهیم داشت و هم توسعۀ پایدار. پس مکانیزاسیون کشاورزی را در شهر خودم، کرمان، انتخاب کردم. هفت ترم خواندم و چند بار به آزمایش دستگاههایی دعوت شدم که همرشتهایهایم ساخته بودند. همانجا فهمیدم مشکل در نبود فناوری نیست؛ آدمها علاقه و اقبالی به استفاده از آن ندارند. پس رفتم پژوهشگری علوم اجتماعی بخوانم تا بفهمم چه چیزی مانع تغییر فناوری است.
در ریگان، در قالب یک پروژۀ فائو، با روستاییان صندوقهای خرد اعتباری میساختیم. آنجا یاد گرفتم که یک پروژۀ بینالمللی بدون نظر شریک محلی، یا یک نهاد ملی، هیچ اقدامی نمیتواند بکند؛ و اینکه مشکل در برنامهریزی یکپارچه و پاسخگویی بخشیـمنطقهای است.
قدم بعد مرا به برنامهریزی توسعۀ منطقهای و به سازمان برنامه و بودجه رساند. آنجا طرحی برای مشارکت بخش خصوصی در توسعۀ منطقهای آماده کردیم: برنامۀ «معین اقتصاد مقاومتی». وقتی برنامه نهایی شد و با اختیارات یک پایلوت ملی از بند همۀ محدودیتهای طراحی رها شدیم، تازه مشکل اصلی خودش را نشان داد: هیچ برنامۀ دولتی بدون اعتبار مصوب و تخصیصیافته جلو نمیرود، و روند تأمین و تخصیص اعتبار هم مانع بزرگی برای یک پروژۀ پویا و چابک است.
پس با آنچه در دانشگاه میخواندم و گفتگوهایی که با برخی استادان داشتم، تصمیم گرفتم با یکی از «معین»های اقتصاد مقاومتی در استان کرمان همکاری کنم. اینطور به شرکت ملی صنایع مس ایران رسیدم و دبیر ستاد مدیریت اقتصاد مقاومتی این شرکت شدم؛ و آنجا طرح را به برنامۀ عملیاتی رساندیم.
تجربۀ تغییر رشتۀ خودم، و آنچه سالهای بعد دربارۀ تجربۀ کشورهای مختلف در بهینهسازی منابع به دست روستاییان خواندم، مرا به این جمعبندی رساند که تغییر الگوی کشت و آموزش پایداری را باید از خانواده شروع کرد. پس به حوزۀ کودکی رفتم و تمرکزم را روی مطالعات حمایت از والدین گذاشتم. چند سال در یک مؤسسۀ کودک و خانواده کار کردم؛ سراغ سنجش و نیازسنجی رفتم و کوشیدم از ریشۀ نگرانیهای والدین محصول بسازم. «مثلن خرمالو»، محصولی برای والدین که به فهرست کوتاه یونیسف رسید، بخشی از همین مسیر بود. ادامۀ آن کار به سرمایهگذاری بعدی بسته بود و ناتمام ماند.
کولهبارم که از خواندن و دیدن تا حد خوبی سنگین شد، به دیار کریمان برگشتم تا آنچه از ارتباطها و خدمات تازه در تهران دیده و اندوخته بودم، در کرمان پیدا کنم. چند ماهی به فراهم کردن مقدمات حضور دوستان مشاور و تعریف همکاری مشترک با شرکتهای کرمانی گذشت، تا اینکه در یکی از تماسها، همشهریای مقیم تهران پیشنهادی وسوسهانگیز داد که باز رخت هجرت بر تنم نشاند: یک اپلیکیشن متنباز، با حوزۀ اثری که اجتماع را به اقتصاد میرساند و مصونیت را با مکانمندی محتوا تضمین میکرد. همکاریام شروع شد و حوزۀ تازهای را تجربه کردم: طراحی مدلهای مفهومی برای نرمافزارها و همگنسازی خدمات در سطح حاکمیت داده.
در مسیر تازهام با سیزده نفر همراه شدیم تا از دل دغدغههایشان کسبوکارهای تازه پدید آوریم. جنگ شد، دی شد، پراکنده شدیم؛ اما چند نفرمان هنوز در همان مسیر، تنها یا کنار هم، قدم برمیداریم. حالا خودم را «همراه سامانبخش» یا «شریک پدیدآوری» معرفی میکنم. از این بخش، جای دیگری بیشتر خواهم گفت.